Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ilk kez 2024 yılı verilerine dayalı “Aktif Yaşlanma Endeksi (AYE)” bültenini yayımladı. Verilere göre Türkiye, doğurganlık hızında son 10 yılda yaşanan keskin düşüşle birlikte “çok yaşlı ülkeler” sınıfına dahil oldu.
Doğurganlık hızındaki düşüş dikkat çekti
Bültende, Türkiye’nin nüfus projeksiyonlarındaki değişime dikkat çekilerek, yaşlı nüfus oranının hızla arttığı vurgulandı. Doğurganlık hızındaki sürekli azalış, hayat standartlarındaki iyileşme ve sağlık alanındaki gelişmelerle birlikte doğuşta beklenen yaşam süresinin yükseldiği, bu durumun da yaşlı nüfus oranını artırdığı ifade edildi.
Yaşlı nüfus 5 yılda yüzde 20 arttı
2019 yılında 65 yaş ve üzeri kişi sayısı 7 milyon 550 bin 727 iken, bu rakam 2024 itibarıyla yüzde 20,7 artarak 9 milyon 112 bin 298’e ulaştı. 2019’da yüzde 9,1 olan yaşlı nüfus oranı, 2024’te yüzde 10,6’ya yükseldi. TÜİK projeksiyonlarına göre bu oran:
- 2030’da yüzde 13,5
- 2040’ta yüzde 17,9
- 2060’ta yüzde 27
- 2080’de yüzde 33,4
- 2100’de yüzde 33,6 olacak.
AYE ile yaşlılığın etkinliği ölçülüyor
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonunun katkılarıyla geliştirilen AYE; istihdama katılım, topluma katılım, bağımsız-sağlıklı ve güvenli yaşam ile yaşlılık sürecini destekleyici çevresel koşulları kapsayan 4 bileşen üzerinden hesaplanıyor. 0 ile 100 arasında değer alan endekste yüksek puan, yaşlı bireylerin topluma daha etkin katıldığını gösteriyor.
Türkiye’nin AYE değeri yükseldi
Türkiye’nin aktif yaşlanma endeksi:
- 2023’te 28,7 iken, 2024’te 29,7’ye yükseldi.
- İstihdam bileşeni: 25,9’dan 27,6’ya çıktı.
- Topluma katılım bileşeni: 12’den 12,5’e yükseldi.
- Bağımsız ve güvenli yaşam bileşeni: 65,5’ten 65’e geriledi.
