Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), tapuda düşük bedel gösterilerek yapılan satışlara karşı harekete geçti. Geçmiş 5 yıla ait işlemleri yapay zeka destekli sistemlerle tarayan kurum, usulsüzlük şüphesi taşıyan yüz binlerce konut satışı için alıcı ve satıcılara tebligat göndermeye başladı. İfade işlemlerinin ardından usulsüzlük tespit edilen satışlarda, eksik beyan edilen tutar faiziyle birlikte tahsil edilecek.
Yapay zeka ile tespit edildi
Satış bedelini gerçekte olduğundan düşük gösteren alıcı ve satıcılar, sistemler tarafından tespit edildi. Çoğunlukla belediyelerin belirlediği rayiç bedel üzerinden satış gösterildiği belirlenen işlemler için her iki tarafa da ayrı ayrı tebligatlar gönderildi. GİB, ifade vermeye gitmeyen taraflara ise yüklü miktarda idari para cezası uygulayacak.
Hem alıcı hem satıcı sorumlu
Mevzuata göre gayrimenkul satışlarında gerçek satış bedelinin yüzde 4’ü oranında tapu harcı alınırken, bu tutar alıcı ve satıcı arasında eşit şekilde bölünüyor. Ancak çoğu işlemde taraflar, satış bedelini daha düşük göstererek bu harçtan kaçınmaya çalışıyor. Bu durumda sadece devlet zarara uğramakla kalmıyor, taraflar da ağır mali yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor.
Satışlar tek tek inceleniyor
Bakan Mehmet Şimşek’in talimatıyla kurulan özel denetim ekipleri ve geliştirilen dijital sistemlerle, milyonlarca satış işlemi titizlikle incelendi. Tebligat alan kişilerden satışla ilgili detaylı izahat istenirken, gerçek bedelin gizlendiği tespit edilen işlemlerde, eksik beyan edilen tutar faiziyle birlikte tahsil edilecek.
Devlet vergi kaybını telafi edecek
Tapu satış bedeli düşük gösterildiğinde, devletin elde etmesi gereken tapu harcı ve vergi gelirleri azalıyor. Bu yeni uygulama ile usulsüz satışların önüne geçilmesi ve vergi kaybının önlenmesi hedefleniyor. Uzmanlar, ilerleyen dönemde denetimlerin daha da sıkılaşacağına dikkat çekiyor.
