Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı doğum istatistiklerine göre, Şanlıurfa bir kez daha en yüksek doğurganlık hızına sahip il oldu. Türkiye genelinde doğurganlık oranları son 23 yılın en düşük seviyesine gerilerken, Şanlıurfa 3,28 çocuk ortalamasıyla dikkat çekti.
Sadece Şanlıurfa 3 çocuk ortalamasını korudu
TÜİK verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 1,48’e düştü. Nüfusun kendini yenileme eşiği olarak kabul edilen 2,10 seviyesinin altına inen bu oran, 71 ilde geçildi. Ancak 3 çocuk ve üzeri doğurganlık ortalamasının görüldüğü tek il Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,62 ile Şırnak ve 2,32 ile Mardin izledi.
İlk doğum yaşı Şanlıurfa’da en düşük
Türkiye genelinde ilk doğum yapan annelerin ortalama yaşı 29,3’e yükselirken, Şanlıurfa bu alanda da farklılaştı. İlk doğumdaki ortalama anne yaşı Şanlıurfa’da sadece 24,4 olarak kaydedildi. Bu oranla Muş’la birlikte Türkiye’de en erken yaşta anne olunan il oldu. Şanlıurfa’yı Ağrı (24,5) ve Gaziantep (25,2) takip etti.
Eğitim seviyesi yükseldikçe doğurganlık düşüyor
TÜİK verileri, doğurganlık hızı ile eğitim seviyesi arasında ters orantı olduğunu ortaya koydu. 2024’te en yüksek doğurganlık oranı, okuma yazma bilmeyen veya bir okul bitirmemiş kadınlarda 2,65 çocuk olurken; yükseköğretim mezunlarında bu oran 1,22 çocukta kaldı.
AB ortalamasının üstünde ama gerileme sürüyor
Türkiye’nin toplam doğurganlık hızı 1,48 ile Avrupa Birliği (AB) ortalaması olan 1,38’in üzerinde yer alsa da düşüş eğilimi sürüyor. AB ülkeleri arasında doğurganlık hızının en yüksek olduğu ülke Bulgaristan (1,81), en düşük olduğu ülke ise Malta (1,06) oldu. Türkiye, bu istatistikle AB ülkeleri arasında 9. sırada yer aldı.
Doğurganlık ileri yaşlara kayıyor
2001 yılında 20-24 yaş grubunda en yüksek seviyede olan doğurganlık, 2024 itibarıyla 25-29 yaş aralığına kaydı. Bu değişim, kadınların doğum yaşının giderek yükseldiğini gösteriyor.
