Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı doğum istatistiklerine göre, Türkiye genelinde doğurganlık hızı düşmeye devam ederken Şanlıurfa, en yüksek doğurganlık oranına sahip il oldu. Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 1,42’ye kadar gerilerken, Şanlıurfa 3,15 çocuk oranıyla ilk sırada yer aldı.
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2025 yılında canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kaydedildi. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ü erkek, yüzde 48,6’sı kız oldu.
TÜRKİYE’DE DOĞURGANLIK HIZI DÜŞÜYOR
Bir kadının doğurganlık döneminde dünyaya getirebileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken 2025 yılında 1,42’ye düştü. Böylece Türkiye’de doğurganlık oranı son 9 yıldır nüfusun kendini yenileme seviyesi olarak kabul edilen 2,1’in altında kaldı.
Uzmanlar, doğurganlık hızındaki düşüşün nüfus yapısında yaşlanma riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
ŞANLIURFA TÜRKİYE BİRİNCİSİ OLDU
2025 yılı verilerine göre en yüksek doğurganlık hızına sahip il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak, 2,23 çocuk ile Mardin takip etti.
Toplam doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek ilin Şanlıurfa olması dikkat çekti. TÜİK verilerine göre 2017 yılında bu seviyede 10 il bulunurken, 2025’te yalnızca Şanlıurfa bu oranın üzerinde kaldı.
ANNELER EN GENÇ ŞANLIURFA’DA
Verilerde Şanlıurfa’nın dikkat çeken bir diğer özelliği ise ilk doğum yapan annelerin yaş ortalaması oldu. Türkiye genelinde ilk doğum yapan annelerin ortalama yaşı 27,5 olarak belirlenirken, en düşük yaş ortalaması 24,4 ile Şanlıurfa’da kaydedildi.
Ayrıca ikinci doğum ile ilk doğum arasındaki sürenin en kısa olduğu ilin de Şanlıurfa olduğu açıklandı. Kentte annelerin ilk ve ikinci doğumu arasındaki ortalama süre 2,7 yıl olarak ölçüldü.
AVRUPA ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Avrupa Birliği ülkelerinde toplam doğurganlık hızı ortalaması 1,34 olarak açıklanırken, Türkiye 1,42 ile Avrupa ortalamasının üzerinde yer aldı. Ancak uzmanlar mevcut düşüş trendinin devam etmesi halinde Türkiye’nin de yaşlanan nüfus sorunuyla daha fazla karşı karşıya kalabileceğini ifade ediyor.
KIRSALDA DOĞURGANLIK DAHA YÜKSEK
TÜİK verilerine göre kırsal bölgelerde doğurganlık oranı kent merkezlerine göre daha yüksek seviyede gerçekleşti. 2025 yılında kırsal alanlarda toplam doğurganlık hızı 1,75 olurken, yoğun kentlerde bu oran 1,33 seviyesinde kaldı.
DOĞUM YAŞI YÜKSELİYOR
Türkiye genelinde annelerin doğum yaşı da yükselmeye devam etti. 2001 yılında annelerin ortalama doğum yaşı 26,7 iken, 2025 yılında bu rakam 29,4’e çıktı.
Uzmanlar, eğitim süresinin uzaması, ekonomik koşullar ve yaşam standartlarındaki değişimlerin doğum yaşının yükselmesinde etkili olduğunu belirtiyor.
