Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kütüphanesi’nde düzenlenen Uluslararası Arkeoloji Sempozyumuna katıldı ve “Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi”ni ziyaret etti. Sempozyumda yaptığı konuşmada Türkiye’nin arkeolojik mirasına dikkat çeken Erdoğan, özellikle Şanlıurfa’daki Göbeklitepe üzerinden Anadolu’nun insanlık tarihi açısından taşıdığı önemi vurguladı.
“Göbeklitepe, Mısır Piramitlerinden 7500 Yıl Daha Eski”
Konuşmasında Türkiye’nin dünya arkeolojisinde ayrıcalıklı bir yere sahip olduğunu dile getiren Erdoğan, Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesinde yer alan Göbeklitepe’nin tarihin yeniden yazılmasına neden olduğunu belirtti. Erdoğan, “Mısır piramitlerinden 7500 yıl, İngiltere’deki taş yapılardan 7000 yıl daha eski olan Göbeklitepe, 12.000 yıllık geçmişiyle Anadolu’nun insanlık tarihindeki yerini güçlü şekilde ortaya koymaktadır” dedi.
“Anadolu, İnsanlığın Serencamını Yansıtan Bir Açık Hava Müzesi”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Anadolu topraklarının binlerce yıldır medeniyetlere ev sahipliği yaptığını belirterek, “Her bir toprak katmanı tarihe açılan bir pencere. Bu topraklarda inançlar, kültürler ve diller iç içe geçmiştir. Türk-İslam medeniyetiyle yoğrulan Anadolu, insanlığın tüm serüvenini yansıtan bir açık hava müzesidir” ifadelerini kullandı.
Tarihî Mirasın Korunmasına Vurgu: “Enerjimizi Geçmişi Korumaya Adıyoruz”
Konuşmasında, Türkiye’nin arkeolojik mirasını korumak ve gelecek nesillere aktarmak adına önemli adımlar attıklarını ifade eden Erdoğan, “Tarih ve kültür mirasımızı yarınlara taşımak için tüm gücümüzle gayret sarf ediyoruz” dedi.
Erdoğan, arkeolojik kazıların sayısını son 7 yılda 151’den 250’nin üzerine çıkardıklarını ve yalnızca 2024 yılında 2 binden fazla uzman, 3 bini aşkın çalışanla sahada aktif kazılar yürütüldüğünü belirtti. “Kazı sürelerini 12 aya çıkardık, artık mevsim şartları el verdiği sürece çalışmalar yıl boyu sürebiliyor” dedi.
“Türk-İslam Arkeolojisi Artık Geri Planda Değil”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk-İslam dönemine ait eserlerin de aynı titizlikle korunması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda başlatılan Türk İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanteri Projesi ile Anadolu’daki tüm mezar taşlarının belgeleneceğini ve bu mirasın ulusal veri tabanında toplanacağını söyledi.
“Geleceğe Miras Projesi ile Yeni Bir Dönem Başlattık”
2023 yılında başlatılan “Geleceğe Miras” projesine özel bir yer ayıran Cumhurbaşkanı Erdoğan, proje kapsamında arkeolojiye ayrılan kaynağın artırıldığını, kazı süreçlerinin modernize edildiğini ve yerli uzmanların sorumluluk üstlenmeye başladığını kaydetti. Erdoğan, “Artık kazıların başında Türk koordinatörler yer alıyor, bu da bizim kendi mirasımıza sahip çıkmamız açısından tarihi bir adımdır” diye konuştu.
Şanlıurfa Merkezli Kazılara Özel İlgi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanlıurfa’da yürütülen arkeolojik çalışmalara özel ilgi gösterdiklerini ifade ederek, Göbeklitepe’nin yanı sıra Taş Tepeler Projesi ile Neolitik döneme ışık tutan araştırmaların hız kesmeden sürdüğünü belirtti. “Mağara kazılarından höyüklere, Selçuklu mezarlıklarından Malazgirt savaş alanına kadar uzanan her çalışmayla, Anadolu’nun kadim geçmişini bilimsel yöntemlerle ortaya koyuyoruz” dedi.
“Kazılar Artık Sadece Gündüz Değil, Gece de Devam Ediyor”
Erdoğan ayrıca, 27 ören yerinde başlatılan Gece Müzeciliği uygulamasıyla ziyaretçilerin sadece gündüz değil, akşam saatlerinde de tarihî alanları deneyimleyebileceğini belirterek, turizmin ve halkın arkeolojiye ilgisinin artmasından memnuniyet duyduklarını dile getirdi.
Sonuç: “Arkeoloji, Milli Kültürümüzün Bir Parçasıdır”
Konuşmasını, “Tarihî kaderimiz bizi Akdeniz’e yerleştirdikten sonra, milli kültürümüzün köklerini de bu medeniyetin yürüyüşünde aramalıyız” diyerek tamamlayan Erdoğan, arkeolojinin sadece bir bilim dalı değil, kültürel kimliğimizin temel direklerinden biri olduğunu vurguladı.
AYASOFYA-İ KEBİR CAMİİ’Nİ TARİHİNİN EN KAPSAMLI RESTORASYON SÜRECİNE ALDIK”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, üniversitelere Türk İslam Arkeolojisi bölümlerini kurarak bu alana yeni bir soluk kazandırdıklarını, ülke çapında gerçekleştirilen etkinliklerle tarihî kültürel değerleri yaşamaya ve yaşatmaya özen gösterdiklerini ifade etti.
Hat sanatından minyatür sergilerine, farklı alanları kapsayan kültür yolu festivallerinin ve yaşayan miras şölenlerinin tüm hızıyla devam ettiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise “Bir Anadolu Şenliği” adı altında kültür ve sanat faaliyetlerinin icra edildiğini dile getirdi.
Kütüphanecilik başta olmak üzere, diğer alanlarda da yeni rekorlar kırdıklarını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Çok titiz bir restorasyon ve yeniden ihya çalışmasıyla 2023 yılında hizmete açtığımız Rami Kütüphanesi’ni 2,5 yılda tam 7 milyon kişi ziyaret etti. 86 yıllık aranın ardından, asli kimliğine kavuşturduğumuz Ayasofya-i Kebir Camii’ni tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecine aldık. Galata Kulesi’ni eski ihtişamlı günleriyle yeniden buluşturduk. Çökme noktasına gelen Kız Kulesi’ni inşallah daha yüzyıllarca ayakta kalabilecek şekilde aslına sadık kalarak elden geçirdik. İstanbul Arkeoloji ve Ankara Resim Heykel Müzelerimizin bakım ve onarım çalışmalarını başarıyla nihayete erdirdik. Başkentimizin kangrene dönen CSO projesini, CSO Ada olarak hayata geçirdik. Bu dönüşümün bir sonraki durağı Haydarpaşa ve Sirkeci olacak. Bakanlığımız, gar, kültür ve sanatın iç içe olduğu güzel bir projeye imza atıyor. Projenin tamamlanmasıyla dünyanın göz bebeği İstanbul’un Anadolu yakası da önemli bir kültür ve sanat alanına sahip olacak. Böylelikle hem Haydarpaşa’da hem Sirkeci’de raylı ulaşım hizmetleri sürerken, kültür, sanat ve tarih de yeniden hayat bulacak.”
“TARİHÎ ESERLERİN İADESİ İÇİN YOĞUN MÜCADELE İÇİNDEYİZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem gönül coğrafyasında hem de dünyanın diğer bölgelerinde sahip çıktıkları kültür varlıklarının her birini ihya ederken ülkeden kaçırılan tarihî eserlerin Türkiye’ye iadesi için de yoğun bir mücadele içinde olduklarını belirtti.
Yurt dışına çıkarılan bu eserleri uzun yıllar süren bilimsel çalışmaların yanı sıra hukuki ve diplomatik girişimlerle ait olduğu topraklara, Anadolu’ya getirdiklerini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “2002’den bugüne tam 13 bin 291 tarihî eserin ana vatana iade edilmesini sağladık. Bu eserlerin sonuncusu olan ve tam 65 yıl önce ülkemizden kaçırılan Marcus Aurelius bronz heykeli şu anda sizlerin ziyaretine açıktır. Türk arkeolojisinin öncü isimlerinden merhum Jale İnan Hocamız bu kıymetli parçanın bulunması için kolları sıvayan ilk isimdi. Eseri bulmak tabii ki yeterli olmadı. Getirilmesi için çok daha çetin bir mücadele verildi. Uzmanlarımız heykelin bize ait olduğunu ispatlamak için kaidesini santim santim ölçtüler, silikon kalıplarını çıkardılar, aynı bölgedeki diğer eserlerden numuneler topladılar. Sonunda bu eseri yeniden ülkemize kazandırdılar.”
Jale İnan’ı şükranla anan, eserin iade sürecinde emeği geçenleri tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Şunu da asla unutmamanızı sizlerden istirham ediyorum. Bakınız, milletimizi esaret altına almayı amaçlayan Sevr Antlaşması’nın 421. maddesi antikalara dair hâlihazırda yürürlükte olan Osmanlı kanunlarının ilgası hükmünü içeriyordu. Yani tarihî ve kültürel mirasımız üzerindeki egemenliğimiz elimizden alınmak, medeniyet değerlerimiz ortadan kaldırılmak isteniyordu. Sevr’i yırtıp atarken aynı zamanda milletimizin kökleriyle bağını kesmeyi amaçlayan bu dayatmaları da boşa çıkarttık” diye konuştu.
Arkeoloji camiasının her bir mensubunun, millî varlığa sahip çıkarak tarihî bir misyonu ve mesuliyeti yerine getirdiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Biz, sizin emeklerinizin, özveriyle yürüttüğünüz çalışmaların ülkemiz için taşıdığı önemin farkındayız. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da daima yanınızda olacağımızı bilmenizi özellikle istiyorum. Gerek tarihî eserlerimiz gerek kültür hazinemiz gerekse mimari yadigârlarımızın korunması için fedakârca çalışan tüm hocalarımıza, kardeşlerimize şahsım ve milletim adına teşekkür ediyorum.”
Uluslararası Arkeoloji Sempozyumu ve Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi’nin hayırlara vesile olmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, gençler başta olmak üzere arkeolojiye ilgi duyan tüm vatandaşları Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’ndeki sergileri ziyaret etmeye davet etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, programlarda emeği geçen başta Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy olmak üzere, tüm mesai arkadaşlarını tebrik etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılışı öncesinde Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi’ni gezdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, sergide yurt dışından getirilen Marcus Aurelius heykeli önünde eşi Emine Erdoğan, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve eşi Pervin Ersoy ile fotoğraf da çektirdi.
