Dünya genelinde insanların büyük bölümünün sağ elini baskın olarak kullanmasının nedeni uzun yıllardır bilim dünyasının merak ettiği konular arasında yer alıyordu. Oxford Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma ise sağlaklığın insan beyninin gelişimi ve iki ayak üzerinde yürümeye başlanmasıyla bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 90’ı sağ elini daha aktif kullanıyor. Günlük yaşamda kullanılan birçok araç, gereç ve sistem de bu çoğunluğa göre tasarlanıyor.
SAĞLAKLIK İNSAN EVRİMİYLE BAĞLANTILI
Oxford Üniversitesi’nde görev yapan bilim insanlarının yürüttüğü çalışmada, sağ el baskınlığının insan evrimi sürecinde ortaya çıktığı belirtildi. Araştırmacılar, insanların iki ayak üzerinde yürümeye başlaması ve beynin gelişmesiyle birlikte tek el kullanımının daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Çalışmada ayrıca el tercihine dair izlerin insanlık tarihinin çok eski dönemlerine kadar uzandığı vurgulandı.
PRİMATLARDAN FARKLI BİR DURUM
Bilim insanları, diğer primat türlerinde el kullanımının daha dengeli olduğunu belirtti. İnsanlarda ise belirgin şekilde sağ el kullanımının öne çıktığına dikkat çekildi.
Araştırmacılara göre dik yürüyüş ve gelişmiş beyin yapısı, sağlaklığın yaygınlaşmasında önemli rol oynadı.
EL TERCİHİ ANNE KARNINDA BAŞLIYOR
Araştırmada, insanların el tercihinin anne karnında şekillenmeye başladığı ve ergenlik dönemine kadar gelişimini sürdürdüğü kaydedildi.
Uzmanlar, çevresel faktörlerin de el kullanımında etkili olduğunu ifade ederken, çocukluk döneminde bir elin daha yoğun kullanılmasının kas ve kemik yapısında farklılık oluşturabildiğini belirtti.
BEYİN YENİ SİNİR BAĞLANTILARI OLUŞTURUYOR
Araştırmada dikkat çeken bir diğer detay ise baskın olmayan elin kullanılmasının beyinde yeni sinir bağlantıları oluşturabilmesi oldu.
“Nöroplastisite” olarak adlandırılan bu süreç sayesinde beynin hareket ve koordinasyon bölgelerinin güçlenebildiği ifade edildi. Bilim insanları, baskın elin daha çok hassas motor becerilerde kullanıldığını, diğer elin ise denge ve destek görevlerinde aktif rol üstlendiğini aktardı.
SOLAKLAR İÇİN HAYAT HALA ZOR
Uzmanlar, sağlaklığın biyolojik nedenlerine dair önemli bulgular elde edilse de çevresel etkilerin halen büyük önem taşıdığını vurguladı.
Araştırmada ayrıca solak bireylerin, günlük yaşamda büyük ölçüde sağlak insanlara göre tasarlanmış sistemlere uyum sağlamak zorunda kaldığına dikkat çekildi.
