Türkiye, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerle sarsıldı. “Asrın felaketi” olarak nitelendirilen bu afet, yaklaşık 14 milyon vatandaşı doğrudan etkiledi. Türkiye, uluslararası yardımı da içeren 4. seviye alarm vererek ülke genelinde 7 gün süreyle milli yas ilan etti.
11 İLDE AĞIR YIKIM VE CAN KAYIPLARI
Depremler, Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde saat 04.17’de 7,7 büyüklüğünde, Elbistan ilçesinde ise saat 13.24’te 7,6 büyüklüğünde meydana geldi. Kahramanmaraş’ın yanı sıra Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adana, Malatya ve Elazığ’da büyük yıkımlara neden olan afet, 53 bin 537 kişinin hayatını kaybetmesine, 107 bin 213 kişinin ise yaralanmasına yol açtı.
Depremlerin etkilediği 11 ilde toplam 124 ilçe ve 6 bin 929 köy ile mahallede büyük hasar meydana geldi. Türkiye’nin uluslararası yardım çağrısının ardından 93 ülkeden arama kurtarma ekipleri bölgeye gelerek çalışmalara katıldı.
650 BİN PERSONEL SAHADA GÖREV YAPTI
Deprem sonrası bölgeye su, gıda, ilaç ve giyecek gibi temel ihtiyaç malzemeleri hızla sevk edilirken, 39 bin enkazda arama çalışmaları yürütüldü. Yaşam olduğu tespit edilen 26 bin 32 binada arama kurtarma operasyonları gerçekleştirildi.
Afet bölgesinde 11 bin 488’i uluslararası, 35 bin 250’si arama kurtarma, 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı. Çalışmalarda 20 bin araç ve ağır iş makinesi, 141 helikopter, 182 uçak, 23 gemi kullanıldı. Hava araçlarıyla 17 bin 500 sorti gerçekleştirilerek yaralı tahliyesi ve yardım ulaştırma faaliyetleri yürütüldü.
Türk Hava Yolları (THY) öncülüğünde gerçekleştirilen 13 bin 701 uçuşla 2 milyonu aşkın yolcu taşınırken, 712 kargo seferiyle 32 bin 770 ton yardım malzemesi deprem bölgesine ulaştırıldı. Ayrıca, yerli ve milli insansız hava araçları da arama kurtarma çalışmalarına destek verdi.
350 ÇADIR KENT VE 428 KONTEYNER KENT KURULDU
Depremin ardından afetzedeler için 1 milyon çadır sevk edilirken, 350 çadır kentte toplam 645 bin çadır kuruldu. 428 konteyner kentte ise 220 bin konteyner afetzedelerin kullanımına sunuldu. Bu bölgelerde sağlık, eğitim ve diğer sosyal hizmet alanları oluşturuldu.
Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında ise 710 bin 266 kişi misafir edildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) vagonlarını da depremzedelerin konaklaması için tahsis etti.
İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda AFAD-Kızılay iş birliği ile afetzedelere destek sağlamak amacıyla Esen Kart sistemi hayata geçirildi. 2023 yılı içerisinde 3 bin lira olarak belirlenen yükleme miktarı, 2024 yılı itibarıyla 4 bin 500 liraya yükseltildi. 11 ilde toplam 72 bin 749 kart dağıtılarak, 17 ay içinde 4 milyar 155 milyon 246 bin 343 liralık destek sağlandı.
KONUT VE İŞ YERİ TESLİMLERİ DEVAM EDİYOR
Deprem bölgesindeki yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında, TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve İller Bankası iş birliğiyle yürütülen projeler hız kesmeden devam ediyor.
Bugüne kadar planlanan konutların yüzde 45’i teslim edilirken, 46 bin 307 konut ve 149 iş yerinin daha hak sahipleri belirlendi. Böylece teslim edilen konut ve iş yeri sayısı 201 bin 580’e ulaştı.
2024 yılı sonunda 358 bin 859 konut, 31 bin 307 iş yeri ve 62 bin 817 köy evi olmak üzere toplam 452 bin 983 bağımsız bölümün hak sahiplerine teslim edilmesi planlanıyor.
