Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava araçlarının (İHA) kullanımına yönelik yeni bir düzenleme hazırladı. Hazırlanan talimat taslağıyla birlikte Türkiye’de kullanılacak İHA’ların uçuşları daha sıkı denetlenecek, tüm hareketler merkezi sistem üzerinden anlık olarak takip edilebilecek.
Son yıllarda kullanım alanı hızla genişleyen İHA’ların güvenli şekilde uçurulması ve hava sahasında oluşturabileceği risklerin önüne geçilmesi amacıyla geliştirilen yeni sistem kapsamında, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kurulacak.
TÜM İHA UÇUŞLARI ANLIK TAKİP EDİLECEK
Yeni sistem sayesinde Türkiye genelindeki kayıtlı İHA’ların konum bilgileri ve uçuş durumları anlık olarak izlenebilecek. Aynı hava sahasında birden fazla İHA’nın faaliyet göstermesi durumunda olası riskler tespit edilerek operatörlere uyarı verilecek.
Sistem ayrıca uçuş izin başvurularının çevrim içi yapılmasına, onay ve iptal süreçlerinin kayıt altına alınmasına da imkan sağlayacak.
İHA’LAR ÜÇ FARKLI KATEGORİYE AYRILACAK
Hazırlanan taslağa göre İHA operasyonları;
- Açık kategori,
- Özel kategori,
- Sertifikalı kategori
olmak üzere üç farklı sınıfta değerlendirilecek.
Sertifikalı kategoride yer alan İHA’lar, belirli şartları sağlamaları halinde kalabalık alanlar üzerinde uçabilecek ve insan ya da tehlikeli madde taşımacılığında kullanılabilecek.
YABANCI İHA’LARA 20 GÜN ŞARTI
Yabancı ülkelerde kayıtlı İHA’ların Türkiye hava sahasında faaliyet gösterebilmesi için en az 20 gün önceden SHGM’ye başvuru yapılarak izin alınması gerekecek.
Ancak afet, acil durum, kamu güvenliği ve basın faaliyetleri gibi özel durumlarda bu süre kısaltılabilecek.
KAYIT ZORUNLULUĞU GETİRİLİYOR
Yeni düzenlemeye göre;
- Açık kategoride 500 gram ve üzeri ağırlığa sahip İHA’lar,
- Kamera veya mikrofon gibi veri kaydı yapabilen sensör taşıyan İHA’lar,
- Özel ve sertifikalı kategoride faaliyet gösteren tüm İHA’lar
SHGM sistemine kayıt ettirilecek.
Ayrıca 150 kilogram ve üzerindeki İHA’lar ile sertifikalı kategoride bulunan araçlar resmi hava aracı siciline tescil edilecek.
KURALLARA UYMAYANLARA CEZA
Talimatta belirtilen kurallara aykırı hareket eden kişi ve işletmeler hakkında Türk Sivil Havacılık Kanunu kapsamında idari para cezaları uygulanacak.
İzinsiz uçuş yapanlar, belirlenen bölgeler dışında faaliyet gösterenler veya güvenlik kurallarını ihlal edenler hakkında gerekli yasal işlemler başlatılacak. Gerekli görülmesi halinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda da bulunulabilecek.
TERÖR VE MAHREMİYET HASSASİYETİ
Yeni düzenleme kapsamında İHA sahipleri ve pilotlar, cihazların terör amaçlı veya yasa dışı kullanımlarını engellemekle yükümlü olacak.
Ayrıca kişisel mahremiyeti ihlal eden uçuşlar ve kayıtlar için Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
PİLOTLAR İÇİN YAŞ SINIRI BELİRLENDİ
Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olarak belirlendi.
Ancak 500 gramın altındaki bazı küçük İHA’ların, yetkin bir pilotun gözetiminde kullanılması halinde yaş şartı aranmayacak.
TARIMSAL İHA’LARA KOLAYLIK
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan tarımsal İHA’lar için bazı kolaylıklar da getirildi.
Meskun mahal dışındaki tarımsal faaliyetlerde İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim yeterli olacak, ayrıca operasyonel izin şartı aranmayacak.
Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye’de İHA trafiğinin daha güvenli, kontrollü ve kayıt altına alınmış şekilde yönetilmesi hedefleniyor.
